Slavernij verleden

Zwarte PietIk word heel langzaam schijt ziek van de Zwarte Piet discussie in Nederland. Ik vindt het niet een vreselijk fout overblijfsel van ons verleden, als de grootste slavendrijvers die we geweest zijn, maar het is zo. Dit jaar vieren we 150 jaar afschaffing van de slavernij, maar blijkbaar is het zoveel jaar later nog steeds niet bespreekbaar. We steken liever onze kop in het zand dan de waarheid onder ogen zien. Toen schoolmeester Jan Schenkman in 1850 onze huidige Zwarte Piet  introduceerde had hij duidelijk de zwarte knecht voor ogen, zoals die in de hoofden leefde 13 jaar voor het afschaffen van de slavernij. Natuurlijk is bij de viering heden ten dagen deze gedachte aan slavernij bij 90 procent van de mensen geen issue meer, maar blijkbaar is er een kleine groep, die hier wel aanstoot aan neemt. En dan heb ik het nog niet over de verbazing in het buitenland over dit feest bij ons.

Elke discussie over dit onderwerp wordt door het gros van de mensen de grond in geboord met “lekker belangrijk”, de kinderen zijn echt niet racistisch. Nee, dat zijn ze niet, maar het is veel makkelijker om je kop in het zand te steken dan je kind het volgende uit te leggen. ‘Jantje, luister eens, dit is de echte geschiedenis van Zware Piet. Nederland was tussen 1650 en 1850 één van de rijkste landen in de wereld. Dit kwam, omdat we allemaal Zwarte mensen als gevangenen voor ons lieten werken in alle uithoeken van de wereld. We roofden op die plekken alle grondstoffen, brachten die naar Nederland en noemden dat handelsgeest.’ Onze welvaart van heden ten dage hebben we nog steeds hieraan te danken. Tegenwoordig praten we natuurlijk niet meer over deze grove misdaad uit onze geschiedenis, maar gelukkig hebben we Zwarte Piet nog, die ons elk jaar hier weer even aan herinnert.

Deze uitleg zal wel nooit gegeven zijn aan een kind in Nederland, maar komt wel het dichtst bij de waarheid. Natuurlijk had Jan Schenkman dit beeld voor ogen toen hij Piet bedacht. In deze tijd vinden we het  not done meer om in een Comedy een rel-nicht op te voeren zoals Mr Humphreys in are you being served. We laten ook geen vrouw meer zien met stofdoek op en een strijkbout in de hand. Zou het beeld van een zwarte knecht met een witte baas op een paard  ooit bedacht zijn zonder het verleden? Ik zou zeggen: ken je verleden en maak het vooral bespreekbaar. Wat als ik morgen een viszaak ga beginnen en een logo wil deponeren met 4 haakjes in de vorm van een kruis. Ik denk dat er bezwaar aangetekend wordt.

Dat de Zwarte piet van 1850 met kroeshaar, rode lippen, dom en een raar krom accent is geëvolueerd is duidelijk. Gelukkig is in de jaren  70 het rare taaltje verdwenen, omdat we ons enigszins schaamden voor alle Surinamers die in Nederland kwamen. Later werd de knecht omgetoverd tot allerlei functies als hoofd-piet, pakjes-piet enz. En ook werd de roe en de zak afgeschaft. Waarom niet nu dat laatste zetje van blanke baas en zwarte knecht opheffen en het 1 groot vrolijk kleurijk kinderfeest maken. Als we deze stap niet durven te zetten, zal één van onze kinderen over 30 jaar ook weer zo’n stukje schrijven, terwijl als je met het verleden afrekent, je de eerstkomende decennia af bent van deze steeds weer opborrelende kwestie. Hergé maakte in de jaren 30 van de vorige eeuw Kuifje in Congo, later Afrika. In dit album werden veel scènes weergegeven die we we nu als racistisch zouden beschouwen. Later gaf hij toe dat dit ook zo was maar dat hij zich enkel gebaseerd had op wat zijn omgeving over de Kongolezen vertelde en verontschuldigde zich hiervoor. Nu wij nog.

Advertenties